Çene kırıkları özellikle travmalardan sonra oluşur. İlerleyen yaşlarda ve son evre tümör hastalarında travma olmadan da çene kırıkları oluşabilir. Çene kırıklarının tedavisinde amaç normal oklüzyonun (dişsel ilişki) sağlanması ve hastanın çiğneme ve konuşma gibi hayati fonksiyonlarını geri dönmesini sağlamaktır.
Çene kırıklarının tedavisinde değişik teknikler bulunmaktadır. Bu teknikler arasında Schnee teli ile kırık uçlarının bağlanması, ortodontik braket veya Schnee teli- Arch Bar kullanılarak alt ve üst çenenin biribirine bağlanması ve titanyum miniplaklar kullanılarak kırığın tespiti bulunmaktadır. Nadir endikasyonlar dışında titanyum miniplak kullanımı tedavide en güncel ve doğru yöntem olarak öne çıkmaktadır. Güncel yöntemlerde alt ve üst çenenin biribirine bağlanmasının yeri bulunmamaktadır. Bu yöntemin tedavi esnasında getirdiği zorlukların (yeterli ve düzgün gıda alamama, ağız hijyeninde zorluk) yanı sıra tedavi sonrasında çene ekleminde hareketsizliğe bağlı olarak ağız açıp-kapama fonksiyonunda kusura ve ağrıya neden olabilir.
Çene kırıklarında uygulanan mini plaklar, absorbe olabilen (kendiliğinden zamanla eriyen) ve titanyum miniplaklar olmak üzere iki çeşittir. Titanyumun vücuda zarar vermeyen bir metal olmasından dolayı sıklıkla bu tip plaklar kullanılır. Titanyum mini plakları ameliyat sonrasında kırık iyileşmesi tamamlandıktan sonra çıkarmak gerekmemektedir. Ancak çene kemiği gelişimi henüz tamamlanmamış olan olgularda (küçük yaş) titanyum mini plak kullanılırsa kemik iyileşmesinden sonra çene kemiği gelişimini kötü etkilemesinden dolayı bu plakların çıkarılması gereklidir. Çocuk yaşta olan vakalarda bundan dolayı absorbe olan mini plak sistemlerinin kullanılması önerilir. Aynı zamanda erişkin hastalarda da absorbe olan plak sistemleri isteğe bağlı olarak kullanılabilir.
Çene kemiği kırıklarında öncelikle hastayı muayene etmek gereklidir. Hayati tehlike oluşturabilecek durumların ekarte edilmesinden sonra kırığa yönelik muayeneler yapılır. Direkt grafiler ve özellikle panoramik mandibula grafisi kırığın tespiti için yeterli olacaktır. Nadiren bilgisayarlı tomografiyle değerlendirmek gerekebilir. Kırığın tipini ve lokalizasyonunu belirledikten sonra tedavi endikasyonu belirlenir. Çene kırığı ameliyatları kırığın yerleşimine bağlı olarak ağız içinden veya ağız dışından yapılır. Kendi vakalarımda büyük çoğunlukla ağız içinden bu ameliyatı yapmayı tercih ederim.
Çene kırığı ameliyatları genel anestezi altında tam teşekküllü hastane ortamında yapılmalıdır. Ameliyat süresi endikasyonuna göre değişmek üzere 45 dakika ile 2,5 saat arasında sürmektedir. Ameliyat sonrasında alt ve üst çenenin biribirine bağlanması gerekmez. Ağız hijyeni için gargara kullanılması ve yumuşak kıllı diş fırçaları ile dişlerin fırçalanması gerekmektedir. Antibiyotik ve ağrı kesici kullanımı gereklidir. Ameliyat sonrasında 2-3 hafta yumuşak gıdalarla beslenmek gereklidir.